Połączenie ogórka z pomidorem w Polskiej kuchni jest czymś lubianym i raczej powszechnym. Bardzo często od osób które interesują się zdrowym żywieniem usłyszymy, że wrzucenie tych dwóch warzyw do jednej miski jest czymś niedopuszczalnym. Nie od dziś wiadomo, że ogórki zawierają askorbinazę, enzym utleniający witaminę C, która znajduję się w pomidorze. Zatem czy warto łączyć ze sobą te dwa warzywa i jak wpłynie to na dzienny bilans kwasu askorbinowego w naszej diecie?
Wydawać by się mogło, że sprawa jest oczywista i raczej nie podlega dyskusji. Faktem jest, że askorbinaza występuję w ogórku i silnie działa utleniająco na witaminę C i oczywiście, jeśli jedynym źródłem kwasu askorbionowego będzie w naszej diecie surówka z pomidora i ogórka, to w żadnym wypadku nie powinniśmy łączyć tych dwóch warzyw, bo na pewno nie będzie to rozsądne. To czy możemy sobie pozwolić na połączenie ogórka z pomidorem w dużej mierze zależy od tego jak obecnie się odżywiamy. Jeśli nasza dieta jest urozmaicona i dobra jakościowo to takie połączeni na pewno nie wpłynie negatywnie na nasz bilans dobowy kwasu askorbinowego. Problem jest niestety, z tym że w Polsce średnio pokrywamy zaledwie 1/2 zalecanej dziennej dawki, która według zaleceń powinna wynosi 70-100mg. Mając to na uwadze, należy samemu sobie odpowiedzieć na pytanie, czy mogę sobie pozwolić na kolejne straty wit. C. Więc jeśli jesz zdrowo i lubisz takie połączenie, to nie masz się czym martwić i z czystym sumieniem możesz sobie pozwolić od czasu do czasu na zielono czerwoną surówkę, natomiast jeśli Twoja dieta nie jest zbyt zdrowa, a warzywa ograniczają się do dodatku w kebabie, to staraj się nie robić takich połączeń, może nie uchroni cię to przed chorobami, ale na pewno wyjdzie korzystniej dla Twojego zdrowia.
Wrażliwość witaminy C
Większość osób skupia się gównie na tym, że nie wolną łączyć ogórka z pomidorem, bo tracimy witaminę C. Kwas askorbionowy niestety jest bardzo wrażliwą witaminą i nie tylko połączenie z enzymem powoduję jego stratę. Tak naprawdę jakakolwiek obróbka produktu będzie przyczyniać się do utlenienia tej witaminy, czasami strata może sięgać nawet 80-100%. Straty pojawiają się jak tylko zaczynamy obierać warzywa lub owoce, kontakt z metalami działa destrukcyjnie na tą witaminę, dodatkowo tlen dolewa "oliwy do ognia", jeśli z produktów tych przygotujemy sałatkę i zostawimy ją na parę godzin, dochodzi wtedy do kolejny strat, nawet 50% od wartości wyjściowej. O ile gotowanie nie powoduje dużego ubytku to przetrzymywanie już w ciepłej wodzie owszem. Witamina C nie lubi również pH obojętnego i zasadowego, dlatego warto dania gotowe delikatnie zakwaszać np. przez dodatek soku z cytryny. Pamiętajmy, że najmniejsze straty uzyskamy spożywając warzywa i owoce na surowo, tylko myjąc bez jakiejkolwiek obróbki mechanicznej czy termicznej.
Źródła witaminy C w naszej diecie?
W sieci można znaleźć wiele opisów dobrych źródeł witamin C, są one jednak bardzo często niepraktyczne do zastosowania, za przykład może nam tu posłużyć owoc dzikiej róży, której zastosowanie jest dość mocno ograniczone. Głównym źródłem kwasu askorbinowego w naszej diecie są owoce i warzywa. Poniżej lista kilku produktów, z których możemy łatwo dostarczyć wit. C i lista produktów bogatych w ten składnik, ale o ograniczonym zastosowaniu.
Produkty które są dobrym źródłem wit. C w naszej diecie:
Acerola - 1 sztuka 5g dostarczy 84 mg witaminy C (1677mg/100g)
Papryka zielona hot chilli - 1 sztuka 45g dostarczy 110 mg witaminy C (242mg/100g)
Gujawa - 1 sztuka 90g dostarczy 207 mg witaminy C (230mg/100g)
Papryka żółta słodka - 1 sztuka 150g dostarczy 275 mg witaminy C (183mg/100g)
Porzeczka czarna - porcja 50g dostarczy 91 mg witaminy C (182mg/100g)
Papryka czerwona - 1 sztuka 230g dostarczy 331 mg witaminy C (144mg/100g)
Jarmuż - porcja 50g dostarczy 60 mg witaminy C (120mg/100g)
Brukselka - 1 sztuka 17g dostarczy 16 mg witaminy C (94mg/100g)
Szpinak - porcja 50g dostarczy 34 mg witaminy C (67mg/100g)
Porzeczka czerwona - porcja 50g dostarczy 23 mg witaminy C (46mg/100g)
Pomidor- 1 średnia sztuka 150g dostarczy 35 mg witaminy C (23mg/100g)
Produkty które są bogatym źródłem witaminy C, ale są spożywane w niewiekich ilościach:
Owoc dzikiej róży- porcja 10g dostarczy 200 mg witaminy C (2000mg/100g)
Kolendra suszona - szczypta 1g 6 mg witaminy C (567mg/100g)
Natka pietruszki - 1 łyżeczka posiekanej 1g dostarczy 2 mg witaminy C (177mg/100g)
Tymianek - 1 łyżeczka posiekanego dostarczy 2 mg witaminy C (160mg/100g)
Chrzan - 1 łyżeczka tartego 5g dostarczy 6 mg witaminy C (114mg/100g)
Chilli pieprz cayenne - 1 łyżeczka 5g dostarczy 5 mg witaminy C (76mg/100g)
DIETA BOGATA W WITAMINĘ c 970mg- 1900kcal
| produkt | energia [kcal] | waga [g] | miara domowa |
| bułka grahamka | 183.4 | 70.0 | 1 mała sztuka |
| awokado | 118.3 | 70.0 | 0.5 sztuki |
| sok ze świeżej cytryny | 1.1 | 5.0 | 1 łyżeczka |
| oliwa z oliwek | 89.7 | 10.0 | 1 łyżka |
| nasiona kolendry | 6.0 | 2.0 | 1 szczypta |
| czosnek | 4.6 | 3.0 | 1 mały ząbek |
| Pieprz | 0.0 | 1.0 | 1 szczypta do smaku |
| sól morska jodowana | 0.0 | 1.0 | 1 szczypta |
| papryka czerwona, słodka | 24.0 | 75.0 | 0.5 średniej sztuki |
Przepis: Awokado obieramy i rozdrabniamy widelem. Dodajemy sok z cytryny, rogniecione ziarna kolędry i zmiażdzony czosnek. Wszystko mieszamy z dodatkiem oliwy. Bułkę kroimy na pół, smarujemy każdy jawałek pastą i obkładamy kawałkami papryki.
427 kcal, wit. C 117mg
| produkt | energia [kcal] | waga [g] | miara domowa |
| ryż brązowy | 167.5 | 50.0 | 0.5 woreczka |
| papryka żółta, słodka | 20.3 | 75.0 | 0.5 sztuki |
| pomidor | 16.2 | 108.0 | 1 mała sztuka |
| cebula | 23.1 | 70.0 | 1 mała sztuka |
| ocet jabłkowy | 1.1 | 5.0 | 1 łyżeczka |
| oliwa z oliwek | 44.9 | 5.0 | 1 łyżeczka |
Przepis: Ryż ugotować według przepisu na opakowaniu. Ocet wymieszać z oliwą i przyprawami, dodać do zimnego ryżu i odstawić na kilka minut. Dodać pokrojone w kostkę paprykę, pomidora i cebulę. Wszystko wymieszać.
273 kcal, wit. C 167mg
| produkt | energia [kcal] | waga [g] | miara domowa |
| dorsz, świeży, filety bez skóry | 103.5 | 150.0 | 1 porcja |
| sok ze świeżej cytryny | 0.7 | 3.0 | 1.1 porcja |
| papryka czerwona, słodka | 24.0 | 75.0 | 0.6 średniej sztuki |
| papryka żółta, słodka | 20.3 | 75.0 | 0.6 sztuki |
| pietruszka, liście | 3.9 | 8.0 | 8 szczypta |
| por | 7.3 | 25.0 | 1.1 porcja |
| kasza gryczana niepalona | 154.3 | 45.0 | 3 łyżki |
| kapusta kiszona | 24.0 | 150.0 | 3 porcje |
| jabłko | 30.0 | 60.0 | 1 mała sztuka |
| oliwa z oliwek | 179.4 | 20.0 | 2 łyżki |
| zioła prowansalskie | 3.9 | 2.0 | 2 szczypta |
Przepis: Dorsza położyć na folii, skropić cytryną, posypać ziołami. Obłożyć rybę piórkami z papryki i pora. Zamknąć szczelnie folie. Piec w piekarniku ok. 15-20 min w temperaturze ok 180 stopni. Podawać z kaszą gryczaną i surówka z kiszonej kapusty z jabłkiem i natką pietruszki.
551 kcal, wit. C 298mg
| produkt | energia [kcal] | waga [g] | miara domowa |
| jarmuż | 36.0 | 100.0 | porcja |
| banan | 77.6 | 80.0 | 1 mała sztuka |
| cytryna | 12.0 | 30.0 | 0.5 małej sztuki |
| pomarańcza | 103.4 | 220.0 | 1 średnia sztuka |
| miód pszczeli | 44.7 | 14.0 | 1 łyżeczka |
Przepis: Owoce obrać. Wszystkie składniki zblendować do uzyskania jednolitej konsytencji.
274 kcal, wit. C 250mg
| produkt | energia [kcal] | waga [g] | miara domowa |
| bułka grahamka | 183.4 | 70.0 | 1 mała sztuka |
| masło ekstra | 73.5 | 10.0 | 2 łyżeczki |
| szynka z piersi kurczaka | 38.4 | 40.0 | 2 duży plaster |
| ogórek | 4.9 | 35.0 | 0.5 małej sztuki |
| pietruszka, liście | 7.8 | 16.0 | 2 łyżki |
| pomarańcza | 103.4 | 220.0 | 1 średnia sztuka |
Przepis: bułkę smarujemy masłem i obkładamy plastrami wędliny i ogórka. Natkę pietruszki drobno siekamy i obsypujemy wierzch kanapki.
411 kcal, wit. C 139mg
